Hemaglobine betekenis
Hemoglobine, vaak afgekort als ‘Hb’ is een eiwit dat in eerste instantie zorgt voor het transport van zuurstof van de longen naar de rest van het lichaam. Bovendien is het zo dat dit eiwit tevens verantwoordelijk is voor de afvoer van koolstofdioxide of CO2 van de bloedbanen naar de longen waarna je ze vervolgens uitademt. Elke rode bloedcel bevat zo’n 270 miljoen Hb-moleculen die het bloed haar rode kleur geven.
Verschillende soorten hemoglobine
Om de betekenis van hemoglobine volledig uit te leggen moeten we ook stil blijven staan bij de verschillende soorten hemoglobine waarvan sprake is. In eerste instantie is er natuurlijk hemoglobine A. Dat is de vorm waar volwassen personen het meest over beschikken. Voor hemoglobine A geldt dat ze bestaat uit twee zogenaamde alfaketens en twee betaketens. Hier hangen zogenaamde heemgroepen aan vast waarin ijzer is terug te vinden. Zowel voor zuurstof als voor koolstofdioxide geldt dat ze zich daaraan kunnen hechten waardoor ze op die manier doorheen het lichaam getransporteerd kunnen worden.
Lage hemoglobine
De zogenaamde Hb-waarde die kan worden vastgesteld in je bloed kan behoorlijk schommelen. Is er sprake van een te lage Hb-waarde? Dan zal je vast kunnen stellen dat je geconfronteerd kan zijn met de aandoening bloedarmoede. In tegenstelling tot wat de naam laat vermoeden is er (uiteraard) geen sprake van een tekort aan bloed, maar wel aan het eiwit hemoglobine. Het bloed is als gevolg hiervan niet in staat om voldoende zuurstof te vervoeren. Dit kan leiden tot tal van verschillende klachten zoals:
- Moeheid;
- Duizeligheid;
- Hoofdpijn;
- Kortademigheid.
Verschillende onderzoeken hebben aangetoond dat een te lage Hb-waarde vaak erfelijk is bepaald. Dit gezegd hebbende kan het ook worden veroorzaakt door bloedverlies of door een tekort aan ijzer, vitamine B12 en / of foliumzuur. Ook mensen die vaak doneren kunnen geconfronteerd worden met een (te) lage hemoglobinewaarde.
Kan je een lage Hb-waarde verhogen?
Mensen die geconfronteerd worden met een lage Hb-waarde stellen zich in de praktijk uiteraard vaak de vraag of ze deze op een bepaalde manier kunnen verhogen. Dat kan zeker. Het is mogelijk om op dit vlak tal van verschillende oplossingen te benutten. Denk hierbij aan:
- Het eten van voedingswaren die (zeer) rijk zijn aan ijzer;
- Het innemen van vitamine B12 (supplementen);
- Het innemen van foliumzuur.
In bepaalde ernstige en vooral chronische gevallen van bloedarmoede kan ook een medische ingreep overwogen worden. Overleg de voor jou beste oplossing altijd samen met je (huis)arts.
Een te hoge hemoglobine
In bepaalde gevallen kan er ook sprake zijn van een te hoge hemoglobinewaarde. In dat geval is er op zich niets mis met jouw zuurstofhuishouding, maar beschikt je bloed over een dikke, stroperige structuur. Dit kan als gevolg hebben dat aderen dicht komen te slibben waardoor je een verhoogd risico loopt op een infarct. Net zoals geldt voor een lage Hb-waarde is het ook bij een te hoge Hb-waarde zo dat dit vaak erfelijk is bepaald. Dit gezegd hebbende kan het ook veroorzaakt worden door:
- Een longaandoening
- Een verblijf op grote hoogte;
- Roken.
Het hemoglobine in je bloed verlagen kan gebeuren door het realiseren van een zogenaamde aderlating. Tijdens deze behandeling wordt er een bepaalde hoeveelheid bloed afgenomen waardoor het ijzergehalte in het bloed naar omlaag kan worden gebracht. Deze ingreep wordt altijd uitgevoerd in het ziekenhuis en uitsluitend na overleg met de huisarts.
Aandachtspunten bij bloed of plasma geven
Ben je van plan om bloed of plasma te geven? In dat geval dien je er rekening mee te houden dat er altijd sprake moet zijn van een gunstige hemoglobinewaarde. Is dat er niet? Dan zal je helaas geen bloed of plasma kunnen schenken. In ieder geval is het op dit vlak van belang om rekening te houden met de verschillen die gelden tussen mannen en vrouwen. Dat ziet er als volgt uit:
- Een Hb-waarde van 8,4 millimol per liter bij mannen;
- Een Hb-waarde van 7,8 millimol per liter bij vrouwen.
Belangrijk om weten is ook dat de ondergrens bij plasma doneren lager is gelegen dan het geval is bij bloed doneren. Dat is het gevolg van het feit dat je het merendeel van de rode bloedcellen terug zal krijgen tijdens het doneren. Dit zorgt ervoor dat de Hb-waarde nauwelijks wordt verlaagd. Mannen die plasmadonor willen worden dienen dan ook ten minste over een Hb-waarde van 8,1 millimol per liter te beschikken. Voor vrouwen geldt dat zij rekening moeten houden met minstens 7,5 millimol per liter.