Panseksueel betekenis
Panseksualiteit kan het best worden omschreven als een seksuele, romantische of emotionele aantrekking of verlangen naar personen van alle genderidentiteiten evenals biologische geslachten. Op dit vlak zouden we dan ook kunnen stellen dat er sprake is van een nauw verwantschap met biseksualiteit. Vaak is het zo dat panseksuele mensen naar zichzelf verwijzen als zijnde genderblind. Dit betekent dat zowel gender als de sekse voor hen geen bepalende rol spelen in de aantrekkingskracht die ze ervaren.
Waar komt deze benaming precies vandaan?
De naam panseksualiteit vindt haar oorsprong in de Griekse taal. Het blijkt namelijk afgeleid te zijn van het Griekse woord ‘pan’. Dit woord betekent zoveel als “volledig” of “alles omvattend”. Wanneer we er de wetenschappelijke literatuur op naslaan wordt duidelijk dat ze hierin eigenlijk niet precies wordt gedefinieerd.
| Term | Definitie | Kenmerken | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Heteroseksueel | Aangetrokken tot het andere geslacht. | Man voelt zich aangetrokken tot vrouw en vice versa. | Meest voorkomende seksuele oriëntatie. |
| Homoseksueel | Aangetrokken tot hetzelfde geslacht. | Man voelt zich aangetrokken tot man; vrouw tot vrouw. | Term ‘gay’ wordt vaak gebruikt voor mannen; ‘lesbisch’ voor vrouwen. |
| Biseksueel | Aangetrokken tot zowel mannen als vrouwen. | Ervaart seksuele en/of romantische gevoelens voor beide geslachten. | Aantrekkingskracht kan variëren in intensiteit. |
| Panseksueel | Aangetrokken tot personen ongeacht hun geslacht of genderidentiteit. | Focust op de persoon zelf, niet op hun gender. | Vaak omschreven als ‘blind’ voor gender bij aantrekkingskracht. |
| Aseksueel | Ervaart weinig tot geen seksuele aantrekking. | Kan wel romantische gevoelens hebben zonder seksuele verlangens. | Aseksualiteit kent diverse vormen en gradaties. |
| Demiseksueel | Ervaart seksuele aantrekking alleen na het vormen van een sterke emotionele band. | Seksuele gevoelens ontwikkelen zich na diepe connectie. | Valt onder het aseksuele spectrum. |
| Polyseksueel | Aangetrokken tot meerdere, maar niet alle geslachten. | Voelt zich aangetrokken tot specifieke genders, maar sluit anderen uit. | Verschilt van panseksueel doordat niet alle genders worden omvat. |
| Omniseksueel | Aangetrokken tot alle geslachten met aandacht voor gender als factor. | Erkent gender als onderdeel van de aantrekkingskracht. | Verschilt van panseksueel doordat gender een rol speelt in de aantrekking. |
| Queer | Overkoepelende term voor diverse seksuele en genderidentiteiten die afwijken van de norm. | Kan zowel seksuele oriëntatie als genderidentiteit omvatten. | Wordt gebruikt als zelfidentificatie door mensen die zich niet in traditionele labels herkennen. |
| Genderfluïde | Iemands genderidentiteit verandert over tijd. | Kan zich de ene dag mannelijk en de andere dag vrouwelijk voelen, of ergens daartussenin. | Genderexpressie kan variëren afhankelijk van de gevoelde identiteit op dat moment. |
| Non-binair | Identificeert zich niet exclusief als man of vrouw. | Kan een mix van beide zijn, geen van beide, of een geheel andere genderidentiteit. | Non-binaire personen gebruiken vaak genderneutrale voornaamwoorden zoals ‘hen’ of ‘die’. |
| Transgender | Iemand wiens genderidentiteit niet overeenkomt met het bij geboorte toegewezen geslacht. | Kan medische stappen ondernemen om het lichaam in overeenstemming te brengen met de genderidentiteit, maar niet altijd. | Transgender is een parapluterm die diverse genderidentiteiten omvat. |
| Cisgender | Iemand wiens genderidentiteit overeenkomt met het bij geboorte toegewezen geslacht. | Ervaart doorgaans geen ongemak met het toegewezen geslacht. | Term wordt gebruikt om het onderscheid te maken met transgender personen. |
| Intersekse | Geboren met fysieke geslachtskenmerken die niet exclusief mannelijk of vrouwelijk zijn. | Kan variaties hebben in genitaliën, chromosomen of hormonale structuren. | Intersekse is een natuurlijke variatie binnen de menselijke anatomie. |
| Aromantisch | Ervaart weinig tot geen romantische aantrekking. | Kan wel seksuele relaties aangaan zonder romantische gevoelens. | Aromantische personen kunnen diepe platonische relaties hebben. |
| Bicurious | Nieuwsgierig naar het ervaren van aantrekkingskracht tot hetzelfde geslacht. | Heeft mogelijk nog geen ervaring met hetzelfde geslacht, maar staat open voor exploratie. | Kan een fase zijn in het ontdekken van de eigen seksuele oriëntatie. |
| Skolioseksueel | Aangetrokken tot genderqueer en non-binaire personen. | Focust op mensen die buiten de traditionele genderbinaire vallen. | Term is relatief nieuw en nog in ontwikkeling. |
| Androseksueel | Aangetrokken tot mannelijke presentaties of mannen. |
Ongeacht de eigen genderident |
Verschil tussen panseksueel en biseksueel
Dat er duidelijk bepaalde gelijkenissen bestaan tussen iemand die panseksueel is enerzijds en iemand die biseksueel is anderzijds mag inmiddels duidelijk zijn. Toch mogen beiden niet met elkaar worden verward. Daar waar bij panseksualiteit gender of sekse geen rol spelen is dat bij biseksualiteit wel degelijk het geval. Voor deze laatste groep geldt dan ook dat ze zich uitsluitend aangetrokken voelen tot zowel mannen als vrouwen. Bij panseksuelen is het zo dat er als het ware geen concrete definitie wordt gegeven aan het geslacht van een persoon. Iemand wordt dus niet als vrouw of man bestempeld waardoor het geslacht als het ware compleet wordt losgelaten. Omwille van deze reden zijn panseksuelen vaak ook non-binair.
Niet te verwarren met omniseksualiteit
Er bestaan vandaag de dag heel wat uiteenlopende definities en termen die allemaal gebruikt worden om iemands seksualiteit te beschrijven. Een term die je ongetwijfeld ook bekend in de oren zal klinken is ‘omniseksualiteit’. Het komt in de praktijk niet zelden voor dat panseksualiteit met omniseksualiteit wordt verward en ook dat hoeft eigenlijk niet te verbazen. Ook hierbij is er immers sprake van verschillende overeenkomsten, al mag je ook niet blind zijn voor de verschillen waar eveneens sprake van is. Iemand die panseksueel is erkend als het ware geen geslachten. Dat geldt wel voor iemand die omniseksueel is.
Het symbool van panseksualiteit
De zogenaamde panseksuele vlag staat bekend als het symbool voor panseksualiteit. De vlag verscheen voor het eerst online in het jaar 2010. Ze bestaat uit drie kleuren, namelijk roze, blauw en geel. Deze kleuren zijn niet zomaar gekozen. Het spreekt dan ook voor zich dat ze alle drie over een eigen, concrete betekenis beschikken. Denk hierbij aan de volgende:
- Roze staat voor de vrouw;
- Blauw staat voor de man;
- Geel staat voor genderqueer.
Naast de vlag in deze kleuren is er ook het “echte” panseksualiteitssymbool. Ook voor dit symbool geldt dat ze in dezelfde kleuren wordt geplaatst. Ze bestaat uit een duidelijke letter P die als het ware wordt versmolten met de symbolen die de twee basisgeslachten aanduiden.
Hoe achterhaal je of je panseksueel bent of niet?
Het ontdekken van je persoonlijke seksualiteit is een uiterst persoonlijk proces. Stel je jezelf de vraag of je panseksueel zou kunnen zijn? Dan is het vooral belangrijk om bij jezelf na te denken over tot wie je, je aangetrokken voelt. Is er bijvoorbeeld sprake van een zekere aantrekkingskracht ongeacht het geslacht of de genderidentiteit waar deze persoon over beschikt? Dan kan dat een duidelijk teken zijn van panseksualiteit. Eveneens niet onbelangrijk om aandachtig voor te zijn is het feit dat seksualiteit een variabele en geen vastgestelde hoeft te zijn. Met andere woorden, het kan zomaar gebeuren dat de seksuele voorkeur(en) waarover je beschikt gaandeweg tijdens je leven komt te veranderen. Iemand die in eerste instantie dus met andere woorden niet panseksueel is zou dat na verloop van tijd wel degelijk kunnen worden.
Hoe maak je jouw panseksuele denkwijze duidelijk?
Steeds meer mensen komen er vandaag de dag achter dat ze panseksueel zijn. Wanneer dat ook geldt voor jou spreekt het voor zich dat je jezelf de vraag zal stellen hoe je dit nu precies duidelijk moet maken aan anderen. Dat kan een behoorlijke opgave zijn, niet in het minst omdat er op moment van schrijven nog steeds heel wat onduidelijkheid en misverstanden bestaan rond panseksualiteit. In ieder geval is het aan te raden om te beginnen met mensen uit je nabije omgeving. Het kan hierbij gaan om je ouders, je broer of zus, naaste familieleden of je beste vriend(in). Van zodra de mensen die het dichtst bij jou staan afweten van jouw voorkeur zal je vast kunnen stellen dat het veel eenvoudiger wordt om hier gewoon openlijk voor uit te komen.
LGBTQ+ organisaties
In het bijzonder wanneer je nog maar net je panseksualiteit hebt ontdekt spreekt het voor zich dat je met heel veel vragen en onzekerheden zal worden geconfronteerd. Heel wat mensen die panseksueel zijn gaan omwille van die reden op zoek naar instanties of organisaties die hen kunnen helpen om bepaalde vragen te beantwoorden. Wanneer dat ook geldt voor jou kan het interessant zijn om even contact op te nemen met één van de LGBTQ+ organisaties die bij jou in de buurt zijn terug te vinden. Dergelijke organisaties kunnen je niet alleen helpen bij het (terug)vinden van je seksualiteit, daarnaast organiseren ze vaak ook speciale evenementen. Het gevoel van verbondenheid tussen panseksuelen staat hierbij doorgaans centraal. Hoe je deze plekken precies kan herkennen? In het merendeel van de gevallen is hier de panseksuele vlag te zien. Ook beschikken steeds meer van deze organisaties over social media en een website.