BBP betekenis
Het BBP of bruto binnenlands product vormt in de praktijk eigenlijk de totale, toegevoegde waarde van alle finale goederen en diensten die in een bepaald land worden geproduceerd. Het BBP staat op die manier voor het totaal van alle primaire inkomens die zijn verdiend in een bepaald land, zoals bijvoorbeeld hier in Nederland. Het primair inkomen bestaat uit de som van de beloningen van de productiefactoren kapitaal en arbeid met natuur en ondernemerschap.
Maatstaf voor welvaart
Kort gezegd staat het BBP dus voor het algemene totaal van wat er in een bepaald land op jaarbasis wordt geproduceerd. Het wordt ook vaak gebruikt als belangrijke maatstaf voor de welvaart in een land. Het BBP kan in de praktijk op verschillende manieren worden berekend. Dit kan bijvoorbeeld ook gebeuren door het totaal van inkomens op het gebied van rente, huur, loon, pacht evenals winst bij elkaar op te tellen. Het BBP is een directe indicatie voor de omvang van de economie van een land. Neemt het BBP dus met andere woorden toe? Dan betekent dit dat het totaal van de productie evenals de inkomens van dat land stijgt. In dat geval spreken we van een economische groei. Is er sprake van een daling van het BBP? Dan praten we over een economische krimp.
Hoe wordt het BBP berekend?
Wat de berekening van het BBP betreft kan er worden vastgesteld dat deze op maar liefst drie verschillende manieren kan gebeuren. We maken dan ook een onderscheid tussen:
- De objectieve methode;
- De subjectieve methode;
- De bestedingsmethode.
In eerste instantie is er de objectieve methode. Het betreft hier de optelling van de in een land gerealiseerde toegevoegde waarden. Daarnaast is er ook nog de subjectieve methode die werkt op basis van de optelling van alle primaire inkomens in een bepaald land. Finaal is er ook nog de zogenaamde bestedingsmethode. Deze houdt rekening met alle bestedingen van alle gezinnen, de bedrijven evenals de overheid.
Waarom verschillende berekeningen?
Dat het BBP op verschillende manieren kan worden berekend lijkt op het eerste zicht misschien best wat vreemd. Waarom is dat nu precies nodig? Zeer eenvoudig. De manier waarop de toegevoegde waarde wordt berekend bij een onderneming is verschillend ten opzichte van de overheid. Voor heel wat overheidsdiensten geldt dan ook dat er geen echte prijs aan vastgekleefd kan worden. Denk bijvoorbeeld maar eens aan het leger en de politie die er beiden bekend om staan geen echte omzet te realiseren. Er bestaat bovendien ook geen marktprijs voor de veiligheid op straat. Dit gezegd hebbende werd er alsnog een speciale afspraak gemaakt om de toegevoegde waarde van de overheid te kunnen berekenen. Om dit voor mekaar te krijgen worden simpelweg alle ambtenarensalarissen bij elkaar opgeteld.
Bruto Nationaal Product of BNP
Er wordt in de praktijk vaak gedacht dat het BBP gelijk staat aan het BNP. Dat is echter niet correct. De afkorting BNP staat voluit voor Bruto Nationaal Product. Ze ontstaat door het samentellen van alle primaire inkomens die binnen de periode van één jaar door de bevolking van een volledig land worden verdiend. Voor ons land betekent dit dat de BNP ontstaat door alle primaire inkomens van alle Nederlanders bij elkaar op te tellen. Voor alle duidelijkheid, buitenlanders die werkzaam zijn in Nederland en hier hun geld verdienen leveren dus geen bijdrage aan het BNP. De Nederlandse nationaliteit hebben is hiervoor immers een belangrijke vereiste. De inkomens van deze mensen tellen wel bij het berekenen van het BNP of Bruto Binnenlands Product waardoor er meteen sprake is van een zeer duidelijk verschil.
Het BBP als niet toereikende welvaartsindicator
De manier waarop het BBP wordt berekend doet eigenlijk vermoeden dat ze ook dienst kan doen als uitstekende welvaartsindicator. Helaas leert de praktijk ons eigenlijk net het tegenovergestelde. Het probleem schuilt onder meer in het feit dat de werking van het BBP niet mee is geëvolueerd met de tijd. Er worden vandaag de dag bijvoorbeeld meer en meer goederen en diensten geproduceerd die niet op de markt worden verhandeld en bijgevolg geen directe bijdrage leveren aan het BBP. Dit uiteraard ondanks het feit ze wel degelijk een positieve invloed kunnen hebben op de welvaart van de bevolking.
De impact van terrorisme op het BBP
Door de jaren heen is de wereld geconfronteerd geweest met verschillende rampen. Het gaat hierbij dan niet alleen om milieurampen, maar ook om bijvoorbeeld terroristische aanslagen. Ondanks het feit dat dergelijke rampen zorgen voor extra BBP kunnen ze bezwaarlijk als positief voor de welvaart van de burgers worden bestempeld.
Vooral focus op aanbodszijde van de economie
Tot slot is ook bekend dat het BBP voornamelijk aandacht besteed aan de aanbodszijde van de economie. Dit heeft als gevolg dat ze slechts in mindere mate aandacht heeft voor de werkelijke levensstandaard van de burgers. Het is bijgevolg perfect mogelijk dat het BBP van een bepaald land toeneemt terwijl de gemiddelde burger diens besteedbaar inkomen ziet dalen. Alles bij elkaar gezien kunnen we dan ook alleen maar stellen dat het BBP eigenlijk geen dienst kan doen als (correcte) welvaartsindicator.