Palliatief betekenis
Palliatief betekent letterlijk verzachtend. Met andere woorden, deze zorg richt zich niet op genezing, maar vooral op jouw welzijn. Ze tracht jouw leven zo goed en fijn mogelijk te maken ondanks de ziekte waarmee je wordt geconfronteerd. Niet alleen is het zo dat deze zorg zich richt op de persoon die ziek is, daarnaast wordt er ook veel aandacht besteed aan de naasten.
Verschil tussen palliatieve sedatie en palliatieve zorg
Palliatieve sedatie en palliatieve zorg zijn twee termen die vaak ten onrechte door elkaar worden gebruikt. Palliatieve zorg is de zorg die jij als zieke samen met je naasten krijgt. Deze vorm van zorg richt zich op de kwaliteit van je leven. Heb je nog maar kort te leven en is er sprake van ernstige klachten zoals bijvoorbeeld pijn of een sterk gevoel van benauwdheid? Dan kan de arts ervoor kiezen om je medicijnen te geven die ervoor zorgen dat je deze klachten niet langer zal ervaren. In dit geval is er sprake van palliatieve sedatie.
Wanneer krijg je palliatieve zorg?
In de praktijk bestaat nog steeds het misverstand dat palliatieve zorg iets is wat je uitsluitend krijgt tijdens je laatste levensmomenten. Dat is niet juist. De palliatieve fase start eigenlijk op het moment dat het min of meer duidelijk is dat de huidige aandoening waaraan je lijdt ervoor zal zorgen dat je komt te sterven. Ben je ouder en heb je last van verschillende chronische aandoeningen die allemaal een bepaalde invloed op elkaar uitoefenen? Ook dan kan deze kwetsbaarheid ervoor zorgen dat je palliatieve zorg zal krijgen. Het is mogelijk dat je bij het ontvangen van palliatieve zorg nog maar een beperkte tijd te leven hebt, maar dat hoeft zeker niet perse het geval te zijn. Ook wanneer het niet zeker is dat een bepaalde behandeling jouw aandoening kan genezen is het mogelijk dat je palliatieve zorg ontvangt. In dit geval is er sprake van een combinatie van enerzijds palliatieve zorg en anderzijds een behandeling van je aandoening. Hoeveel weken, maanden of jaren deze zorg duurt verschilt per situatie.
Vier verschillende fasen
Palliatieve zorg is dus in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht niet (uitsluitend) de zorg die je zal ontvangen tijdens je laatste levensmomenten. In plaats daarvan is het eigenlijk zo dat we binnen de palliatieve zorg een onderscheid maken tussen vier verschillende fasen. We zetten deze fasen samen met een korte bespreking hieronder even voor jou op een rijtje.
Fase 1: behandeling gericht op je aandoening
In eerste instantie is er de behandeling van je aandoening in de palliatieve fase. Deze behandeling zal je niet beter maken, maar kan vaak wel de klachten verminderen. Hierdoor is het mogelijk om je leven nog enigszins te verlengen. Bij kanker kan worden gedacht aan:
- Chemotherapie;
- Immunotherapie;
- Bestraling en medicijnen;
- Een operatie.
Het merendeel van deze behandelingen gaan gepaard met bijwerkingen. De zorgverlener zal je op voorhand duidelijk aangeven welke bijwerkingen je allemaal kan verwachten. Wanneer de behandelingen niet langer blijken te werken of de bijwerkingen te erg worden zullen ze worden gestaakt. Het is uiteraard voor jou als patiënt mogelijk om zelf aan te geven hoelang je behandelingen wil blijven ondergaan. Een palliatieve behandeling is dus in principe niet genezend, maar je kan je er wel beter door gaan voelen. Voor deze palliatieve behandelingen geldt dat ze afhankelijk van de situatie zowel thuis als in het ziekenhuis plaats kunnen vinden.
Fase 2: behandeling gericht op de klachten
De tweede behandeling richt zich op de klachten. Eigenlijk is er hierbij sprake van vier verschillende soorten zorg. We maken dan ook een onderscheid tussen:
- Lichamelijke zorg;
- Psychische zorg;
- Sociale zorg;
- Spirituele zorg.
Het spreekt voor zich dat elke persoon over diens eigen wensen en verlangens kan beschikken. Omdat niemand helemaal hetzelfde is, is het van belang om een gepersonaliseerd zorgplan op te stellen. Dit niet in het minst omdat er ook verschillende zorgverleners op de hoogte moeten zijn van jouw situatie. In dat gepersonaliseerd of individueel zorgplan staat altijd duidelijk aangegeven welke zorg jij precies ontvangt.
Fase 3: behandeling in de terminale fase
Palliatieve zorg is niet hetzelfde als terminale zorg. Voor palliatieve zorg geldt dat ze zich nog steeds in het bijzonder richt op de levenskwaliteit die kan worden gerealiseerd. Bij terminale zorg is het zo dat ze wordt bestempeld als het laatste stukje van de palliatieve fase. Deze zorgt ervoor dat de persoon in kwestie in de meest optimale omstandigheden afscheid kan nemen van het leven.
Fase 4: de nazorg
De vierde en laatste fase die we onderscheiden bij palliatieve zorg is de nazorg. Hierbij ligt de focus dan niet langer op de inmiddels overleden persoon, maar wel op de nabestaanden. Het leven gaat na het overlijden van de dierbare uiteraard gewoon verder. Zo eenvoudig is dat voor de nabestaanden echter niet. Zorgverleners kunnen de nabestaanden daarbij helpen.
Hoe belangrijk is palliatieve zorg?
Palliatieve zorg kan een positieve invloed hebben op het leven. Patiënten die een kwalitatieve palliatieve zorg ontvangen kunnen daarbij vaak rekenen op de volgende voordelen:
- Ze zijn vaak minder somber en angstig;
- Ervaren vaak veel minder klachten en problemen;
- Kunnen rekenen op een betere levenskwaliteit;
- Hoeven minder vaak plots naar het ziekenhuis.
Ondanks het feit dat palliatieve zorg in eerste instantie een belangrijke meerwaarde met zich meebrengt voor de zieke heeft ze ook een positieve uitwerking op de naasten. Dit bovendien niet alleen tijdens de levensfase, maar ook nadat de patiënt in kwestie is komen te overlijden.