Globalisering betekenis
De globalisering of mondialisering is een proces dat zich afspeelt over zo goed als de volledige planeet. Globalisering uit zich door het plaatsvinden van de uitwisseling van zowel financiële middelen tussen landen als goederen, kennis en cultuur. Het voornaamste doel van globalisering is een levendige handel creëren tussen (bijna) alle landen in de wereld.
Een stukje geschiedenis
Het lijkt er misschien een beetje op dat de term globalisering vooral een modern begrip is, maar dat is eigenlijk helemaal niet juist. Sterker nog, het woord is eigenlijk reeds zo oud als de handel zelf. Dit gezegd hebbende raakte het proces van globalisering pas echt in een stroomversnelling vanaf het jaar 1800. Toen kon immers worden vastgesteld dat de handel tussen verschillende wereldsteden niet alleen eenvoudiger, maar ook sneller begon te verlopen. Voor Nederland geldt dat ze hier een stevig steentje aan heeft bijgedragen door de oprichting van de Verenigde Oost-Indische Compagnie. Deze zorgde voor een aanzienlijke versnelling van de handel tussen Nederland en overzeese gebieden in zowel Afrika, Azië als Amerika.
Drie soorten globalisering
We maken vandaag de dag een onderscheid tussen drie verschillende vormen van globalisering. Voor elke vorm geldt dat ze op haar eigen, unieke manier een bepaalde impact heeft op de wereld. Belangrijk om weten is daarbij dat niet elke vorm van globalisering tussen alle landen plaatsvindt, integendeel. In ieder geval, de drie verschillende vormen van globalisering waar we een onderscheid tussen maken stellen we hieronder graag aan je voor.
1. Economische globalisering
De eerste vorm van globalisering is ‘economische globalisering’. Over het algemeen wordt dit ook aangeduid als de belangrijkste vorm. Hieronder vallen niet alleen financiële middelen, maar ook goederen en zelfs mensen. Kenmerkend voor dit proces van uitwisseling is bijvoorbeeld een vermeerdering van vrij verkeer op het gebied van arbeidskrachten tussen landen. Daarnaast is er ook sprake van een steeds groter wordende spreiding tussen de afzetmarkt van een bepaald product en haar productieplaats. Dit klinkt complex, maar dat is het niet. Zonder globalisering zou je bijvoorbeeld niet de Coca-Cola kunnen drinken die in Amerika wordt geproduceerd.
2. Politieke globalisering
Een tweede vorm van globalisering is politieke globalisering. Dit zouden we eigenlijk als de meest onzichtbare vorm van globalisering kunnen bestempelen. Dit uiteraard omwille van het feit dat ze gerelateerd is aan rechtssystemen. Een globalisering van deze politieke systemen heeft als gevolg dat gebiedsdelen over de hele wereld kunnen samenwerken onder één en hetzelfde rechtssysteem. Bekende voorbeelden hiervan zijn:
- De Verenigde Staten van Amerika;
- De Europese Unie.
De globalisering op dit vlak heeft als gevolg gehad dat zowel nationale als lokale overheden minder macht hebben gekregen.
3. Culturele globalisering
De derde en laatste vorm van globalisering is ‘culturele globalisering’. Het woord cultuur kan je in deze betekenis zeer breed zien. Een bekend voorbeeld van iets wat onder de culturele globalisering valt is taal. Denk hierbij bijvoorbeeld maar eens aan het Engels dat steeds vaker wordt bestempeld als de mondiale taal. Daarnaast zijn er echter ook de bedrijven die over een duidelijke associatie beschikken met een bepaald land, maar toch zowat overal ter wereld voorkomen. Een bekend voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld McDonalds.
Welke oorzaken liggen aan de basis van globalisering?
Wanneer we het hebben over globalisering kan er worden vastgesteld dat er twee belangrijke oorzaken van aan de basis kunnen liggen. In eerste instantie is er de steeds kleiner wordende relatieve afstand tussen de verschillende landen in de wereld. Voor deze relatieve afstand geldt dat ze in principe een beeld schetst van de hoeveelheid tijd die er is vereist om van punt A naar punt B te komen. Dit is dus anders dan de absolute afstand tussen landen welke gemeten wordt op de kaart. De technologische vooruitgang die we door de jaren heen hebben geboekt heeft ervoor gezorgd dat de reistijden aanzienlijk konden worden ingekort waardoor ook de relatieve afstand tussen landen een behoorlijk stuk beperkter is geworden.
Valt mondialisering te meten of niet?
Eerder op deze pagina over de betekenis van globalisering hebben we reeds aangehaald dat een ander woord hiervoor ‘mondialisering’ is. Een belangrijk vraag die je, je waarschijnlijk nog zal stellen heeft te maken met het feit of je dit op een bepaalde manier kan meten of niet. Dat is bijzonder moeilijk. Dit gezegd hebbende is het wel zo dat je gebruik kan maken van bepaalde instrumenten of middelen om een idee te krijgen van de mate aan globalisering waarvan sprake is. Hierbij kan je meer concreet denken aan:
- De talen die in het meeste landen in de wereld worden gesproken;
- De religies die in de wereld worden gevolgd en de groei ervan;
- De muntsoorten die worden gebruikt zoals de euro in grote delen van Europa.
Ook het marktaandeel van (internationale) winkelketens kan het in zekere zin mogelijk maken om de evolutie van de globalisering door de jaren heen te monitoren.